به گزارش FinanceFeeds در 10 نوامبر 2026 (19 آبان 1405)، اتوریته بانکی اروپا (EBA) یک راهنمای مصرفکننده دربارهی خدمات بانکی و پرداخت «وایتلیبل» منتشر کرده است؛ خدماتی که با برند یک پلتفرم، فروشگاه یا کسبوکار غیرمالی عرضه میشوند، اما شرکت دیگری آنها را ارائه میدهد. EBA از مشتریان خواسته بررسی کنند چه شرکتی واقعاً خدمت را ارائه میدهد، آیا محصول با نیازشان سازگار است، کدام شرکت به شکایتها رسیدگی میکند و قرارداد چگونه فسخ میشود.
وایتلیبل یعنی چه و چرا مهم است؟
در این مدل، یک شرکت محصولی را با نام خود بازاریابی میکند و شرکت دیگری آن را تأمین میکند. به نوشتهی FinanceFeeds، برندی که در اپلیکیشن یا صفحهی پرداخت دیده میشود بهتنهایی نشان نمیدهد کدام نهاد مسئول مدیریت حساب، پرداختها، شکایتها یا تعهدات قراردادی است. به گفتهی EBA، وامگیرنده باید وام را به شرکتی بازپرداخت کند که وام را داده، نه صرفاً به برندی که در اپلیکیشن دیده میشود. از نمونههای EBA، فروشگاه مواد غذاییای است که کارت پرداخت یا گزینهی «اکنون بخر، بعداً پرداخت کن» را در صفحهی پرداخت آنلاین عرضه میکند. مشتریان میتوانند به عبارتهایی مثل «issued by» (صادرشده توسط) یا «service provided by» (خدمت ارائهشده توسط) توجه کنند تا شرکت پشت برند را پیدا کنند.
هفت مورد که EBA میگوید پیش از ثبتنام بررسی کنید
- چه شرکتی در نهایت خدمت را ارائه میدهد و قرارداد با کدام شرکت بسته میشود؛
- ماهیت محصول؛
- مجموع هزینهها؛
- چه کسی به شکایتها رسیدگی میکند؛
- فسخ قرارداد چقدر آسان است؛
- سیاست حریم خصوصی چه میگوید؛
- آیا پیشنهاد بیش از حد خوب به نظر میرسد یا با فشار برای تصمیم سریع همراه است.
EBA همچنین توصیه کرده نام حقوقی ارائهدهنده و وضعیت نظارتی او در متن قرارداد بررسی شود.
35 درصد بانکهای پاسخدهنده از وایتلیبل استفاده میکنند
طبق گزارش سال 2025 EBA، 35 درصد بانکهایی که به پرسشنامهی ارزیابی ریسک بهارهی این نهاد پاسخ دادند از وایتلیبل استفاده میکردند. این گزارش خدمات حساب و پرداخت، اعتبار، «اکنون بخر، بعداً پرداخت کن» و بانکداری باز را از جمله مدلهای کسبوکار در این حوزه دانسته و مزایایی مثل کاهش هزینه، دسترسی گستردهتر به محصولات و شمول مالی را در کنار ریسکهایی مانند فروش نامناسب، کلاهبرداری، کنترلهای ضدپولشویی و شفافیت برای مصرفکننده برشمرده است.
این راهنما جنبهی آموزشی دارد؛ قاعدهی افشای جدیدی اعلام نمیکند و مسئولیت حقوقی شرکتها را طبق قوانین فعلی تغییر نمیدهد. به گفتهی EBA، این کار بخشی از مأموریت آن برای پایش نوآوری و زنجیرههای ارزش خدمات مالی است و بررسی ترتیبات وایتلیبل در اولویتهای سال 2026 این نهاد قرار دارد. به نوشتهی FinanceFeeds، EBA در این راهنما برچسب استاندارد واحد یا قاعدهی جدیدی در سطح اتحادیهی اروپا پیشنهاد نکرده و حمایت از سپرده یا پرداخت به خدمت مشخص و قانون ملی مربوط بستگی دارد.
نمونههایی از دنیای کارگزاری
FinanceFeeds برای نشان دادن گستردگی این مدل به چند نمونه اشاره کرده است: پلتفرم سرمایهگذاری HSBC که خدمات کارگزاری را از طریق پلتفرم Interactive Brokers ارائه میدهد، همکاری Fabrick و Bitpanda در داراییهای دیجیتال، و پلتفرم وایتلیبل IG برای بانکها. به نوشتهی این رسانه، در هر یک از این موارد برند توزیعکننده و ارائهدهندهی خدمت ممکن است دو شرکت جداگانه باشند، حتی اگر تجربهی کاربر یکپارچه به نظر برسد.
این خبر برای معاملهگران چه معنایی دارد؟
- همین پرسش دربارهی بروکرها هم مطرح است: برندی که میبینید ممکن است با شرکتی که حساب شما را باز میکند یکی نباشد؛ نام حقوقی شرکت و نهاد ناظر آن را در قرارداد بررسی کنید.
- در صفحهی هر بروکر در فهرست بروکرهای Fxyab، شرکتها و مجوزهای آن بروکر جداگانه آمده است.
- طبق راهنمای EBA، پیشنهادی که بیش از حد خوب به نظر میرسد یا برای تصمیم سریع فشار میآورد، نشانهی هشدار است.
منبع: FinanceFeeds
