تحلیل جامع بازارهای مالی جهان؛ از استثنائات تعرفهای ترامپ تا چشمانداز رکود اقتصادی آمریکا
بازارهای مالی جهانی در هفته پایانی فصل جاری با امید به تعلیق برخی تعرفههای تهدیدآمیز دولت ترامپ، روندی مثبت داشتند. گزارشهای بلومبرگ و والاستریت ژورنال حاکی از آن است که دولت آمریکا احتمالاً برخی از تعرفههای بخشهای خاص را مستثنی خواهد کرد. این موضوع موجب رشد معاملات آتی سهام و کاهش نگرانیها از جنگ تجاری شده است.
رویدادهای کلیدی امروز:
- تعرفههای تجاری آمریکا: دولت ترامپ اعلام کرده که تعرفههای ۲۵ درصدی بر خودروها، نیمههادیها و واردات دارویی اعمال خواهد شد، اما احتمال استثنائات در اجرای این تعرفهها وجود دارد. این گزارشها باعث رشد ۱٪ شاخص معاملات آتی S&P 500 و بهبود بازارهای اروپا و چین شد.
- انتخابات زودهنگام در کانادا: مارک کارنی، نخستوزیر جدید کانادا، انتخابات زودهنگامی را برای ۲۸ آوریل اعلام کرده است. هدف از این انتخابات، مقابله با پیامدهای سیاستهای تجاری ترامپ عنوان شده است.
- چین و تعامل با شرکتهای بینالمللی: معاون نخستوزیر چین با مدیران شرکتهایی مانند اپل، فایزر و مسترکارت دیدار کرد تا به آنها درباره فرصتهای اقتصادی در چین اطمینان دهد.
- مذاکرات آمریکا و روسیه: مذاکراتی میان آمریکا و روسیه برای کاهش تنشها و آتشبس در دریای سیاه در حال برگزاری است. این مذاکرات به منظور کاهش خشونتها در جنگ اوکراین طراحی شده است.
- وضعیت اقتصادی بریتانیا: وزیر دارایی بریتانیا، ریچل ریوز، تأکید کرده که بریتانیا به سیاستهای مالی خود پایبند خواهد ماند. این موضوع میتواند به کاهش هزاران شغل در بخش عمومی منجر شود.
وضعیت شاخصهای مالی:
- بیتکوین و نزدک: بیتکوین بهعنوان دارایی دیجیتال در ماههای اخیر ارتباط بیشتری با شاخص نزدک پیدا کرده است. همبستگی بیتکوین با نزدک حدود ۰.۵ است و برخی تحلیلگران آن را مشابه یک سهام فناوری بزرگ میدانند. این در حالی است که همبستگی بیتکوین با طلا کاهش یافته و به کمتر از ۰.۲ رسیده است. این تغییرات نشاندهنده تأثیرپذیری بیشتر بیتکوین از فضای فناوری و بازارهای مالی سنتی است.
- بازده اوراق قرضه خزانهداری آمریکا: بازده اوراق قرضه ۱۰ ساله خزانهداری آمریکا افزایش یافت که بخشی از آن ناشی از بهبود سهام و انتظارات برای انتشار شاخص هزینههای مصرف شخصی ایالات متحده در روز جمعه است. این افزایش بازدهی، نشاندهنده افزایش اعتماد سرمایهگذاران به اقتصاد آمریکاست.
- داوجونز و نزدک: شاخص داوجونز در روز دوشنبه با رشد ۴۲۹ واحدی (حدود ۱٪) مواجه شد. شاخص S&P 500 نیز ۱.۴٪ و نزدک کامپوزیت ۱.۹٪ افزایش یافتند. این رشد ناشی از امید به تعویق برخی تعرفههای تجاری ترامپ و کاهش نگرانیها از جنگ تجاری بود.
دادههای اقتصادی کلیدی:
- تولید ناخالص داخلی (GDP): نرخ رشد تولید ناخالص داخلی ایالات متحده در سهماهه چهارم 2024 به 2.3٪ کاهش یافته که نشانهای از کاهش رشد اقتصادی است.
- ادعاهای بیکاری: در فوریه 2025، نرخ بیکاری در ایالات متحده 4.1٪ گزارش شده که بیانگر پایداری نسبی در بازار کار است.
- شاخص اعتماد مصرفکننده: این شاخص در مارس 2025 به 57.9 واحد کاهش یافته است که نشاندهنده نگرانی مصرفکنندگان از وضعیت اقتصادی است.
- فروش خانههای جدید: فروش خانههای جدید در فوریه 2025 به 657 هزار واحد رسیده که نشاندهنده بهبود نسبی در بازار مسکن است.
شکاف در روابط فراآتلانتیکی و تأثیر بر ذخایر ارزی:
شکافهای امنیتی و دیپلماتیک بین ایالات متحده و اتحادیه اروپا ممکن است ترکیب ذخایر ارزی جهانی را تحت تأثیر قرار دهد. در حال حاضر، دلار آمریکا با ۵۷٪ سهم، ارز اصلی ذخیره جهانی محسوب میشود، اما تحلیلگران معتقدند تحولات ژئوپلیتیکی اخیر میتواند سهم یورو را افزایش دهد.
مطالعات بانک فدرال رزرو آمریکا در سال ۲۰۲۲ نشان میدهد که حدود ۷۵٪ از ذخایر رسمی خارجی ایالات متحده متعلق به کشورهایی است که دارای اتحادهای نظامی با واشنگتن هستند. هرگونه تغییر در روابط نظامی بین آمریکا و اروپا میتواند بر ذخایر دلاری تأثیرگذار باشد.
چشمانداز کلی:
با وجود رشد پایدار اقتصاد جهانی در سال ۲۰۲۴، چالشهای متعددی مانند کاهش رشد اقتصادی، تداوم تورم و افزایش موانع تجاری در سالهای آینده، بر چشمانداز اقتصاد جهان سایه افکنده است. سیاستگذاران برای جلوگیری از بحرانهای اقتصادی و تقویت پایههای رشد، باید اقدامات هوشمندانهای انجام دهند.
احتمال رکود اقتصادی آمریکا: پیشبینیها نشان میدهد که احتمال وقوع رکود اقتصادی در آمریکا به ۵۰ درصد نزدیک شده است. رشد اقتصادی برای سال ۲۰۲۴ تنها ۱.۷ درصد برآورد شده و تورم بالاتر از حد انتظار باقی مانده که ممکن است سیاستهای انقباضی بیشتری را به دنبال داشته باشد. با وجود این، اجماعی در مورد وقوع رکود تورمی وجود ندارد، اما خطر آن در حال افزایش است.
- کاهش رشد اقتصادی در سالهای آینده: پیشبینیها نشان میدهد که رشد تولید ناخالص داخلی (GDP) جهانی از ۳.۲٪ در ۲۰۲۴ به ۳.۱٪ در ۲۰۲۵ و ۳.۰٪ در ۲۰۲۶ کاهش خواهد یافت. این کاهش به دلیل افزایش موانع تجاری در برخی اقتصادهای G20 و عدم قطعیت در سیاستگذاریها است.
- اقتصاد آمریکا: رشد ۲.۲٪ در ۲۰۲۵ و ۱.۶٪ در ۲۰۲۶ (کاهش از سطح بالای فعلی)
- منطقه یورو: رشد ۱.۰٪ در ۲۰۲۵ و ۱.۲٪ در ۲۰۲۶، تحت تأثیر عدم قطعیت بالا
- چین: کاهش رشد از ۴.۸٪ در ۲۰۲۴ به ۴.۴٪ در ۲۰۲۶
بازارهای مالی جهانی به شدت تحت تأثیر تصمیمات تجاری دولت آمریکا و مذاکرات سیاسی بینالمللی هستند. نگرانی از رکود اقتصادی، تورم بالا و تنشهای ژئوپلیتیکی همچنان پابرجاست و سیاستهای آینده دولتها در تعیین مسیر بازارها نقش اساسی خواهند داشت.