تحلیل جهش قیمت نفت برنت و WTI؛ بزرگترین رشد روزانه از ۲۰۲۲
قیمت نفت خام در روزهای اخیر یک جهش انفجاری را تجربه کرد؛ به طوری که قیمت نفت برنت با عبور از سطوح ۷۳، ۷۵ و حتی ۷۸ دلار در هر بشکه، رشد بیش از ۱۳-۱۴ درصدی را ثبت کرد که از زمان آغاز جنگ روسیه و اوکراین بیسابقه است. نفت خام WTI نیز با افزایش بیش از ۹ درصد، به حدود ۷۲-۷۳ دلار رسید. این رشد چشمگیر، در کنار افزایشهای اوایل هفته، قیمت نفت را در مسیر ثبت رشد هفتگی بیش از ۱۱ درصد قرار داده است.
این جهش نشاندهنده ساختار ریسک نامتقارن در بازار است؛ به این معنا که پتانسیل افزایش قیمت تا ۹۰ تا ۱۲۰ دلار در صورت تشدید درگیریها و اختلال در عرضه بسیار زیاد است، اما امکان کاهش قیمت تنها به بازگشت به محدوده ۶۵-۷۰ دلار محدود میشود. این شرایط معاملهگران را وادار میکند تا ریسکهای ژئوپلیتیک را به طور جدی در قیمتگذاریها لحاظ کنند و نشان میدهد که این ریسکها به زودی از بازار حذف نخواهند شد.
تنگه هرمز؛ گلوگاه استراتژیک و کانون نگرانیهای بازار
رشد قیمت نفت مستقیماً به نگرانیها درباره امنیت تنگه هرمز مرتبط است؛ آبراهی که حدود ۲۰ درصد از نفت جهان از آن عبور میکند و به عنوان شاهراه حیاتی زنجیره تأمین انرژی شناخته میشود. تهدید ایران به بستن یا ایجاد اختلال در این مسیر، به عنوان واکنش به حملات اخیر، میتواند عرضه نفت جهانی را به شدت مختل کند.
علاوه بر این، خود ایران حدود ۵ درصد از تولید نفت جهان را دارد و هرگونه گسترش درگیری در منطقه خلیج فارس، محل تمرکز ظرفیت مازاد تولید اوپک، میتواند بازار را به شدت تحت فشار قرار دهد. این بحران همچنین نقش اوپک به عنوان تثبیتکننده بازار را به چالش کشیده است، چرا که زیرساختهای لجستیکی کل منطقه در معرض تهدید هستند و حتی ظرفیت مازاد عربستان و امارات نیز برای رسیدن به بازار جهانی باید از تنگه پرخطر هرمز عبور کند. بنابراین، امکان کنترل بازار توسط اوپک در این شرایط کاهش یافته است.
تأثیرات جانبی بر سایر بازارهای کالا
این شوک نفتی بر سایر بازارهای کالایی نیز اثر گذاشته است. قیمت فلزات صنعتی مانند مس به دلیل نگرانی از کند شدن رشد اقتصادی و کاهش تقاضا کاهش یافته است. همچنین کالاهای کشاورزی مانند گندم و ذرت، که به صورت غیرمستقیم از طریق افزایش هزینههای حمل و نقل و کود تحت تأثیر قرار میگیرند، در مرکز توجه سرمایهگذاران باقی ماندهاند. پیش از این، بانک جهانی روند کاهش قیمت مواد غذایی را در ماه می گزارش کرده بود، اما اکنون با بالا رفتن هزینههای انرژی، این روند ممکن است معکوس شود و فشار تورمی جدیدی ایجاد کند.
