در آوریل 2025، تحولات جهانی نشان از تغییرات عمیقی در روابط بینالملل دارد. پس از چهار سال از بازگشت نخبگان سنتی جهانیگرا به قدرت در ایالات متحده، به نظر میرسد اکثریت رأیدهندگان آمریکایی این رویکرد را رد کردهاند. دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، بار دیگر تغییرات اساسی در سیاستهای داخلی و خارجی این کشور اعمال کرده که واکنشهای گستردهای در سطح جهانی به دنبال داشته است.
کشورهای اروپایی که پیشتر به دلیل محدودیتهای مالی آلمان انتقاداتی داشتند، شاهد تغییر رویکرد برلین بودند. دولت آلمان در مارس 2025 طرحی برای سرمایهگذاری 500 میلیارد یورویی در زیرساختها تصویب کرد و هزینههای نظامی را از قانون محدودیت بدهی خارج نمود. همزمان، کمیسیون اروپا در حال ایجاد انعطافپذیری مالی بیشتر برای کشورهای عضو است.
اقتصاد و تجارت جهانی: سیاستهای تعرفهای ایالات متحده
دولت ترامپ با اتخاذ سیاستهای سختگیرانه در زمینه تجارت، تعرفههای متقابل را اعلام کرده که شامل بخشهایی مانند چوب، مس، نیمهرساناها و داروسازی خواهد شد. در حالی که هدف این سیاستها تقویت تولید داخلی اعلام شده، این رویکرد به نگرانیهایی در مورد رشد اقتصادی و افزایش قیمتها دامن زده است.
از سوی دیگر، تعرفههای جدید باعث واکنشهای متقابل در اروپا و کانادا شده است. دولت بریتانیا تصمیم گرفته با کاهش کمکهای خارجی، بودجه نظامی خود را افزایش دهد. کانادا نیز در پاسخ به اقدامات آمریکا، به سمت تقویت روابط تجاری خود با اروپا حرکت کرده است.
بازارهای مالی و نرخ ارز: نوسانات دلار و ارزهای جهانی
شاخص جهانی ارزهای باناکبرن (BWCI) که متشکل از 12 ارز اصلی جهان است، در مارس 2025 رشد 1 درصدی را تجربه کرد. این افزایش عمدتاً به دلیل تضعیف دلار در برابر سایر ارزها بود. در میان ارزهای G10، یورو با 4.1 درصد رشد، و پوند انگلیس با بیش از 3 درصد افزایش، بهترین عملکرد را داشتند. در میان بازارهای نوظهور، روبل روسیه با 6 درصد افزایش بیشترین رشد را ثبت کرد.
در همین حال، بازده اوراق قرضه 10 ساله آمریکا در سه ماهه اول سال کاهش یافت، در حالی که بازده اوراق قرضه منطقه یورو و بریتانیا به دلیل برنامههای مالی انبساطی افزایش پیدا کرد. این تغییرات موجب شده تا سرمایهگذاران اروپایی به خرید داراییهای آمریکایی روی آورده و بر قدرت دلار در بازارهای جهانی تأثیر بگذارند.
چشمانداز آینده
تحولات اخیر نشان میدهد که جهان در حال ورود به دورهای از نااطمینانیهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی است. سیاستهای حمایتی ایالات متحده ممکن است در کوتاهمدت باعث افزایش تولید داخلی شود، اما احتمالاً در بلندمدت رشد اقتصادی را با چالش مواجه خواهد کرد. از سوی دیگر، پاسخ کشورهای اروپایی و آسیایی به تعرفههای آمریکا میتواند سرنوشت بازارهای مالی و جریان سرمایهگذاری جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.
