آغاز تعرفه ۱۰ درصدی آمریکا و واکنش جهانی به سیاستهای ترامپ
تعرفه ۱۰ درصدی آمریکا که با فرمان مستقیم دونالد ترامپ اجرایی شد، نظم تجارت جهانی را در هم شکست. این تصمیم بحثبرانگیز، تنها طی ۴۸ ساعت، موجب افت ۵ هزار میلیارد دلاری ارزش بازار S&P 500 شد. اکنون تعرفه ۱۰ درصدی آمریکا نه تنها تجارت، بلکه دیپلماسی جهانی را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
اجرای عملی تعرفه؛ پایانی بر نظم تجاری قدیم
از بامداد شنبه، مأموران گمرک آمریکا در بنادر و فرودگاهها، اجرای رسمی تعرفه ۱۰ درصدی را آغاز کردند. این اقدام یکجانبه، پایان رسمی نظام توافقی پس از جنگ جهانی دوم تلقی میشود؛ جایی که نرخهای گمرکی با اجماع جهانی تعیین میشدند.
پیامد فوری؛ سقوط بازارها و فرار سرمایه
با اعلام این تعرفهها، بازارهای سهام جهانی به شدت سقوط کردند. شاخص S&P 500 طی تنها دو روز، با ۹٪ افت، یکی از سنگینترین سقوطهای خود را تجربه کرد. در همین حال، قیمت نفت و فلزات نیز کاهش یافت و سرمایهگذاران به سمت اوراق خزانه حرکت کردند.
کشورهایی که در خط اول هدف قرار گرفتند
در فاز نخست، کشورهایی چون استرالیا، بریتانیا، عربستان سعودی، کلمبیا، مصر و آرژانتین مشمول این تعرفه ۱۰ درصدی شدند. بر اساس اطلاعیه اداره گمرک آمریکا، هیچ معافیتی برای محمولههایی که تا ساعت ۱۲:۰۱ بامداد شنبه به مقصد نرسیدهاند، وجود ندارد؛ مگر آنکه تا پیش از ۲۷ می وارد آمریکا شوند.
افزایش مرحلهای؛ تعرفههای سنگینتر در راه است
از روز چهارشنبه، تعرفههای مرحله دوم نیز اعمال خواهند شد. اتحادیه اروپا با ۲۰٪، چین با ۳۴٪ و ژاپن با ۲۴٪ هدف قرار خواهند گرفت. این در حالیست که ترامپ در پستی نوشت: «این یک انقلاب اقتصادی است. ما پیروز خواهیم شد».
واکنش چین و دیگر کشورها به سیاست تعرفهای ترامپ
چین با اعلام اینکه "بازار پاسخ خود را داده"، مجموعهای از اقدامات تلافیجویانه، شامل تعرفه ۳۴ درصدی بر تمام کالاهای آمریکایی و محدودیت در صادرات مواد معدنی نادر را اعلام کرد. کشورهای دیگر نیز به دنبال رایزنی یا اقدام متقابل هستند: اسرائیل، ژاپن، ویتنام و تایوان مذاکراتی را آغاز کردهاند تا از خسارات بیشتر جلوگیری کنند.
استثناهای تعیینشده؛ از نفت تا نیمههادیها
در میان بیش از ۱۰۰۰ دسته کالایی که از تعرفهها معاف شدهاند، کالاهایی مانند نفت خام، دارو، تراشههای الکترونیکی، اورانیوم، چوب و مس دیده میشوند. ارزش این واردات در سال ۲۰۲۴ بیش از ۶۴۵ میلیارد دلار بوده است. البته کاخ سفید بررسیهایی برای اعمال تعرفههای امنیت ملی بر برخی از این کالاها آغاز کرده است.
کانادا و مکزیک؛ مشمول تعرفه جدید نیستند، ولی...
هرچند کانادا و مکزیک از این دور از تعرفهها معاف شدهاند، اما همچنان مشمول تعرفه ۲۵ درصدی مرتبط با بحران فنتانیل هستند؛ در صورتی که کالاهایشان با قوانین مبدا توافقنامه USMCA هماهنگ نباشد.
جمعبندی:
تعرفه ۱۰ درصدی آمریکا نه تنها موجب آشفتگی در بازارهای جهانی شد، بلکه مسیر تجارت و سیاست خارجی را برای بسیاری از کشورها تغییر داد. سیاستی که بسیاری آن را یک «زلزله اقتصادی» میدانند، همچنان در حال گسترش است و ممکن است آینده تجارت بینالملل را به طور کامل بازتعریف کند.
