در پی افزایش بیسابقه تعرفههای ایالات متحده بر کالاهای چینی، بسیاری انتظار داشتند پکن با کاهش شدید ارزش یوان به این شوک اقتصادی واکنش نشان دهد. اما برخلاف این تصور رایج، چین با حفظ ثبات یوان و اتخاذ رویکردی حسابشده نشان میدهد که در مقابل فشارهای تجاری آمریکا، استراتژی دارد نه واکنش هیجانی.
ثبات ارزی بهجای واکنش پرریسک
در سال ۲۰۲۳، شاخص دلار حدود ۷ درصد رشد کرد، اما یوان چین تنها حدود ۳ درصد تضعیف شد. در سال ۲۰۲۵ نیز با کاهش بیش از ۸ درصدی شاخص دلار، یوان تقریباً بدون تغییر باقی مانده است. بانک مرکزی چین (PBOC) در حالی اجازه انعطافپذیری اندکی در نرخ روزانه مرجع میدهد، که همچنان کنترل کامل بر نوسانات دارد.
اگرچه نوسان سهماهه ضمنی یوان در آوریل به بالاترین سطح از سال ۲۰۲۲ رسید (۷.۶ درصد)، اما به سرعت کاهش یافته و به زیر ۶ درصد برگشته است. این شواهد نشان میدهند چین در مدیریت ارز، تمرکز بر ثبات و اطمینان بازار دارد.
کاهش وابستگی به بازار آمریکا
در سال ۲۰۲۰، حدود ۲۰ درصد از صادرات چین به ایالات متحده اختصاص داشت، اما این سهم اکنون به ۱۵ درصد کاهش یافته است. هرچند این رقم هنوز بالغ بر ۴۰۰ میلیارد دلار است، اما چین در حال تنوعبخشی به بازارهای صادراتی خود است و در همین حین ارزش یوان در برابر یورو و ین نیز کاهش یافته است.
با تضعیف یوان در برابر ارزهای نوظهور، پکن قادر است بخشی از تقاضای ازدسترفته آمریکا را از سایر بازارها جبران کند؛ اما بدون تحریک موج جدیدی از حمایتگرایی جهانی.
تحریک تقاضای داخلی؛ مسیر کمهزینهتر
در مواجهه با چالشهای تجاری، چین رویکرد عاقلانهتری برگزیده است: افزایش تقاضای داخلی بهجای جنگ ارزی یا افزایش صادرات پرریسک. دولت چین آماده است در ماههای آینده با سیاستهای مالی و پولی انبساطی، مصرف داخلی را تقویت کند.
برتری استراتژیک چین در زنجیره تأمین
در مقابل، آمریکا با دشواریهای فراوانی برای جایگزینی چین در تأمین کالاهای مصرفی و عناصر نادر خاکی روبروست. چین اخیراً صادرات هفت عنصر حیاتی جدید را محدود کرده است. شرکتهای آمریکایی تلاش کردهاند موجودیها را افزایش دهند، اما عدم شفافیت در بازار، آسیبپذیری زنجیره تأمین آمریکا را آشکار کرده است.
در این شرایط، چین همچنان در موقعیت برتر در جنگ تجاری باقی مانده است و کنترل خود را بر زنجیره تأمین حفظ کرده است.
بنبست دیپلماتیک و پیام رسانهای پکن
اگرچه دولت ترامپ خواستار مذاکره مستقیم با چین است، اما شرط آغاز گفتوگو را عقبنشینی پکن میداند؛ موضوعی که چینیها با آن مخالفند. در عوض، پکن با انتشار پیامهای عمومی، بر احترام به خطوط قرمز خود تأکید دارد و مذاکره تحت فشار را رد میکند.
چین بازیگر قویتر این صحنه است
در نهایت، سیاست ارزی چین واکنشی نیست؛ برنامهریزیشده و استراتژیک است. حفظ ثبات یوان، تحریک تقاضای داخلی و کاهش وابستگی به آمریکا، سه محور اصلی رویکرد پکن در برابر تعرفههاست. در حالی که واشنگتن به دنبال اعمال فشار است، پکن با انعطافپذیری هوشمندانه، صحنه را ترک نمیکند؛ بلکه آن را بازطراحی میکند.
