سقوط بازارهای جهانی؛ آغازی دوباره بر ترس از رکود بزرگ؟
در روزهای اخیر، نشانههای جدی از سقوط بازارهای جهانی مشاهده شده و برخی تحلیلگران از تکرار وقایع تاریخی مانند رکود بزرگ و دوشنبه سیاه سخن میگویند. افت شدید شاخصها در آسیا، اروپا و آمریکا، فعال شدن مکانیسمهای توقف معاملات و سقوط قیمت نفت، همگی نشانههایی از موج جدید نگرانی در بازارهای مالی هستند.
ریزش شدید شاخصهای آسیایی و اروپایی
در بازار آسیا، شاخص نیکی ۲۲۵ ژاپن با سقوط ۷.۸ درصدی و CSI 300 چین با افت ۷.۰۵ درصدی مواجه شدند. اما بیشترین ضربه متعلق به بازار هنگکنگ بود که سهام شرکتهای چینی حاضر در این بازار تا ۱۳.۷۵ درصد افت کردند. شاخص هانگسنگ نیز ۱۳.۲ درصد کاهش یافت.
در اروپا نیز شاخص Stoxx 600 ابتدا در پایان هفته گذشته ۵.۱ درصد و سپس در روز دوشنبه ۵.۸ درصد دیگر افت کرد. در آمریکا نیز قراردادهای آتی شاخصها برای سومین بار پیاپی با شکاف نزولی (Gap Down) مواجه شدند، که از نظر تکنیکالی نشانهای از تسلیم بازار (Capitulation) محسوب میشود.
افزایش تقاضا برای اوراق قرضه؛ فرار سرمایهها از ریسک
همزمان با سقوط بازار سهام، سرمایهگذاران به بازار کمریسک اوراق قرضه روی آوردند. بازده اوراق ۱۰ ساله ژاپن حدود ۸ واحد پایه کاهش یافت و به ۱.۰۹٪ رسید. در اروپا نیز بازده باند ۱۰ ساله آلمان ۱۲ واحد و اوراق هلندی ۱۰ واحد پایه افت کردند.
در آمریکا، بازده اوراق خزانه ۱۰ ساله با افت ۵ واحد پایه به زیر ۳.۹۵٪ رسید. این تغییرات نشان میدهند که بازارها به شدت در حال خروج از داراییهای ریسکی هستند.
تقویت فرانک و ین؛ افت ارزهای پرریسک
در بازار ارز، دلار آمریکا نوسانات ترکیبی داشت. اما فرانک سوئیس و ین ژاپن بهعنوان داراییهای امن، به ترتیب بیش از ۱٪ و ۰.۷٪ رشد کردند.
در مقابل، ارزهای اسکاندیناوی، دلار استرالیا و دلار نیوزلند بیش از ۰.۸٪ افت کردند و دلار کانادا نیز ۰.۳٪ کاهش یافت. از ارزهای نوظهور، روبل روسیه ۱.۷۵٪ و پزوی مکزیک ۱.۷٪ افت کردند. تنها استثناها دلار تایوان و کرون چک بودند که اندکی افزایش یافتند. گفته میشود بانک مرکزی تایوان برای حمایت از ارز ملی مداخله کرده است.
کاهش قیمت طلا و نفت؛ بازار در حالت دفاعی
قیمت طلا که اخیراً رکورد ۳۱۶۸ دلاری را ثبت کرده بود، به ۲۹۷۱ دلار افت کرد و سپس در محدوده ۳۰۳۰ دلاری تثبیت شد. کاهش قیمت طلا در شرایط اضطرابی، برخلاف روند همیشگی است، اما نشاندهنده فروش گسترده برای تأمین نقدینگی است.
در بازار نفت، اوپکپلاس اعلام کرد تولید خود را فراتر از انتظارات افزایش میدهد. همچنین عربستان سعودی قیمت فروش نفت خود را برای ماه آینده به شدت کاهش داد. این اقدامات در کنار ترس از رکود باعث شد نفت WTI به حدود ۵۹ دلار سقوط کند؛ در حالی که همین هفته گذشته تا ۷۳ دلار معامله میشد.
سایه اسموت-هاولی بر سر بازارها؟
تحلیلگران به شدت نگران تکرار سیاستهای اقتصادی اشتباه مشابه دهه ۱۹۳۰ هستند؛ بهویژه قانون معروف اسموت-هاولی که در آن زمان باعث افزایش تعرفهها و عمیقتر شدن رکود شد. اکنون نیز با افزایش نگرانیها از تنشهای ژئوپلتیک، سیاستهای مالی نامناسب و بحرانهای ساختاری جهانی، بسیاری نسبت به تداوم سقوط بازارهای جهانی هشدار میدهند.
وضعیت بحرانی یا فرصت خرید؟
بازارهای جهانی در وضعیت بسیار ناپایدار و پرریسکی قرار دارند. سرمایهگذاران باید با احتیاط کامل، تمرکز بر داراییهای امن و پرهیز از معاملات هیجانی، سعی در حفظ سرمایه خود داشته باشند. در این فاز بحرانی، مدیریت ریسک و تحلیل درست مهمترین ابزار موفقیت خواهد بود.
