عملکرد شاخصهای جهانی پس از حمله اسرائیل به ایران
در اولین ساعات پس از انتشار اخبار حمله، قراردادهای آتی S&P 500 حدود ۱.۳ درصد و Nasdaq 100 نزدیک به ۱.۴ درصد سقوط کردند. شاخص Dow Jones نیز روندی مشابه را ثبت کرد. این شوک منفی به سرعت به بازارهای اروپا سرایت کرد. شاخص DAX آلمان ۱.۴ درصد کاهش یافت و شاخص STOXX 600 اروپا نیز معاملات را با افت ۱.۱ درصدی آغاز کرد.
بازارهای آسیایی نیز که همزمان باز بودند، اولین موج سقوط را ثبت کردند. شاخص Nikkei 225 ژاپن ۱.۲ درصد کاهش یافت. شاخص Hang Seng هنگ کنگ نیز افتی ۰.۹ درصدی را تجربه کرد و Shanghai Composite چین با ۰.۸ درصد کاهش همراه شد.
این سقوط شدید تنها واکنش به خبر حمله نبود. بازارها پیش از این حمله نیز در وضعیت شکننده قرار داشتند. شاخصهای جهانی پس از رشد قابل توجه در ماههای گذشته، نشانههایی از خستگی و کاهش قدرت صعودی را نشان داده بودند. حمله اسرائیل به ایران تنها بهانه لازم برای آغاز موج اصلاح قیمتی را فراهم کرد. در واقع شدت واکنش بازار، ترکیبی از بزرگی شوک ژئوپلیتیک و آسیبپذیری ذاتی بازارها بود.
برندگان و بازندگان بحران؛ چه صنایعی صعود کردند و چه صنایعی سقوط؟
در میان سقوط گسترده شاخصها، برخی صنایع از بحران سود بردند. سهام شرکتهای دفاعی و نفتی با افزایش قیمت همراه شدند. در بازار پیش از بازگشایی آمریکا، سهام لاکهید مارتین و نورثروپ گرومن هر دو بیش از ۴ درصد رشد کردند. شرکتهای نفتی بزرگی مانند شورون و اکسان موبیل نیز بیش از ۳ درصد افزایش قیمت را تجربه کردند. در بازار هند هم سهام شرکت نفتی ONGC رشد ۳ درصدی را ثبت کرد.
در مقابل، بخشهایی که وابستگی زیادی به ثبات اقتصادی و هزینههای سوخت دارند، زیان سنگینی متحمل شدند. سهام شرکتهای هواپیمایی در سراسر جهان به دلیل جهش قیمت نفت و نگرانی از اختلال در پروازها سقوط کردند. در بازار هند نیز سهام شرکتهای بازاریابی نفتی مانند BPCL و HPCL به دلیل نگرانی از کاهش حاشیه سود، تا ۶ درصد افت کرد.
تحلیل سهامهای کلیدی؛ از بوئینگ تا انویدیا
سهام بوئینگ در این بحران با یک طوفان تمامعیار روبرو شد. این شرکت که پیش از این هم تحت فشار قرار داشت، در معاملات پیش از بازگشایی بازار یک درصد دیگر افت کرد. بوئینگ از دو جهت آسیب دید؛ همزمان بحران ژئوپلیتیک شرکتهای هواپیمایی مشتری این شرکت را در وضعیت دشواری قرار داده و هم خبر سقوط مرگبار یک فروند بوئینگ ۷۸۷ در هند که بیش از ۲۹۰ کشته بر جای گذاشت، نگرانیها درباره ایمنی محصولات این شرکت را تشدید کرده است. ترکیب این بحران ژئوپلیتیک با بحران عملیاتی داخلی، بوئینگ را به یکی از نقاط تمرکز احساسات منفی بازار تبدیل کرده است.
سهام غولهای فناوری نیز نتوانستند در برابر موج ریسکگریزی مقاومت کنند. سهام اوراکل که پس از گزارش مالی بسیار مثبت در روز پنجشنبه جهش ۱۳ درصدی را تجربه کرده بود، در معاملات پیش از بازگشایی ۱.۳ درصد کاهش یافت. سهام انویدیا، رهبر بازار تراشههای هوش مصنوعی، نیز با افت ۱.۹ درصدی همراه شد. این اتفاق نشان میدهد که در بحرانهای بزرگ، حتی اخبار مثبت شرکتها هم نمیتواند جلوی غلبه احساسات کلی بازار را بگیرد.
شرکتهایی که دارای روابط تجاری با اسرائیل هستند، به طور ویژه زیر نظر سرمایهگذاران قرار گرفتند. سهام Adani Ports در بازار هند به دلیل مالکیت بندر حیفا ۳ درصد سقوط کرد. همچنین شرکتهای بزرگ هندی مانند TCS، Wipro و Sun Pharma نیز در فضای افزایش حساسیت سرمایهگذاران قرار گرفتهاند.
جمعبندی: آینده مبهم بازار سهام در سایه بحران ژئوپلیتیک
بازار سهام جهانی حالا در یکی از حساسترین دورههای خود قرار دارد. با وجود افزایش قیمت نفت و رشد داراییهای امن مانند طلا، بازار سهام همچنان زیر فشار نگرانیهای ژئوپلیتیک باقی مانده است. در چنین شرایطی، سرمایهگذاران بیش از پیش باید به ریسکهای سیاسی توجه کنند و با احتیاط بیشتری به تصمیمات سرمایهگذاری خود ادامه دهند.
