صادرات چین در ماه مارس ۲۰۲۵ با رشدی فراتر از پیش‌بینی‌ها روبه‌رو شد، زیرا کسب‌وکارها برای فرار از موج جدید تعرفه‌های سنگین آمریکا، اقدام به افزایش پیش‌دستانه صادرات کردند. این در حالی است که واردات همچنان روندی نزولی دارد که نشان‌دهنده ضعف تقاضای داخلی در دومین اقتصاد بزرگ جهان است.
 

رشد کم‌سابقه صادرات چین در سایه تهدیدهای تعرفه‌ای

براساس آمار رسمی گمرک، صادرات چین در ماه مارس ۱۲.۴ درصد نسبت به سال قبل افزایش یافت؛ این رقم فراتر از پیش‌بینی ۴.۴ درصدی تحلیل‌گران رویترز بود و بزرگ‌ترین رشد صادرات از اکتبر سال گذشته محسوب می‌شود.

در مقابل، واردات چین ۴.۳ درصد کاهش یافته است که نشان می‌دهد مصرف داخلی همچنان در رکود قرار دارد.

 

پیش‌دستی تجاری شرکت‌ها برای دور زدن تعرفه‌ها 

با شدت گرفتن جنگ تجاری آمریکا و چین، بسیاری از شرکت‌ها تلاش کرده‌اند صادرات خود را پیش از اجرای کامل تعرفه‌ها انجام دهند.
رئیس موسسه مدیریت دارایی Pinpoint هشدار داد که افزایش تعرفه‌ها ممکن است در ماه‌های آینده به کاهش صادرات و اختلال در زنجیره تأمین جهانی منجر شود. او گفت: «در کوتاه‌مدت، ممکن است شاهد کمبود برخی کالاها در بازار آمریکا و افزایش فشارهای تورمی باشیم.»

تعرفه‌های بی‌سابقه آمریکا؛ واکنش متقابل پکن

پس از اجرای تعرفه‌های گسترده توسط دولت ایالات متحده به رهبری دونالد ترامپ، که اکنون مجموع تعرفه‌ها به ۱۴۵ درصد رسیده، چین نیز واکنش متقابل نشان داد. جدیدترین اقدامات چین شامل:

  • تعرفه‌های هدفمند تا ۱۵ درصد بر برخی کالاهای آمریکایی
  • تعرفه‌های گسترده تا ۱۲۵ درصد بر واردات ایالات متحده

مقامات چینی در کنفرانسی خبری تأکید کردند که این اقدامات پاسخ به «سوءاستفاده آمریکا از ابزار تعرفه‌ای» است و همچنان از راه‌حل دیپلماتیک از طریق مذاکره حمایت می‌کنند.

عملکرد تجاری چین با شرکای اصلی 

صادرات به آمریکا در ماه مارس ۹.۱ درصد افزایش یافت، در حالی که واردات از آمریکا ۹.۵ درصد کاهش داشته است.
آمار سایر شرکا نیز حاکی از رشد قابل توجه است:

  • آسه‌آن: صادرات به این منطقه ۱۱.۶٪ و واردات ۹.۸٪ افزایش یافته است
  • اتحادیه اروپا: صادرات ۱۰.۳٪ رشد و واردات ۷.۵٪ افت داشته است
  • ویتنام: صادرات چین نزدیک به ۱۹٪ جهش کرده است

کالاهای کلیدی در سبد صادرات و واردات

برخی تغییرات مهم در ترکیب تجارت خارجی چین:

  • صادرات نیمه‌هادی‌ها: بیش از ۲۵٪ افزایش
  • صادرات عناصر کمیاب: رشد ۲۰٪
  • واردات سنگ‌آهن: کاهش ۶.۷٪ (کمترین سطح از ۲۰۲۳)
  • واردات سویا: افت شدید ۳۶.۸٪ (کمترین سطح از ۲۰۰۸)
  • واردات نیمه‌هادی‌ها و نفت خام: به ترتیب ۱۱.۲٪ و ۴.۸٪ رشد

فشار برای تحریک اقتصادی و کاهش وابستگی به صادرات

با رکود در مصرف داخلی و کاهش تقاضای بازار مسکن، فشار زیادی بر دولت چین برای اجرای بسته‌های محرک اقتصادی جدید وارد شده است.

  • قیمت مصرف‌کننده برای دومین ماه متوالی منفی بوده؛
  • قیمت تولیدکننده برای بیست‌ونهمین ماه پی‌درپی کاهش یافته است.

بانک سرمایه‌گذاری گلدمن ساکس پیش‌بینی رشد چین را به ۴.۰٪ کاهش داده است (در مقایسه با ۴.۵٪ پیشین) و معتقد است سیاست‌های حمایتی نمی‌توانند به طور کامل تأثیرات تعرفه‌ها را جبران کنند.

چشم‌انداز آتی و اقدامات احتمالی

قرار است چین این هفته آمار رشد GDP فصل اول را منتشر کند و در اواخر ماه جاری، جلسه کمیته مرکزی حزب (پولیتبورو) برای تصمیم‌گیری در خصوص سیاست‌های جدید اقتصادی برگزار شود. انتظار می‌رود در این جلسه، سیاست‌هایی برای تحریک تقاضای داخلی و کاهش وابستگی به صادرات معرفی شود.