فناوری مالی؛ نگاهی عمیق از منظر فدرال رزرو فیلادلفیا
فناوری مالی یا همان فینتک، یکی از تأثیرگذارترین تحولات در نظام اقتصادی مدرن است. در همایشی ویژه در بانک فدرال رزرو فیلادلفیا، رئیس این نهاد با سابقهای در مهندسی و اقتصاد، دیدگاههای خود را درباره جایگاه فینتک در اقتصاد امروز مطرح کرد؛ دیدگاههایی که از تلاقی علم مهندسی، اقتصاد و تکنولوژی نشئت میگیرد.
نگاه فدرال رزرو به فینتک: از سرعت تا کارایی
سخنران با اشاره به تجربهی چندین سالهاش در حوزههای دانشگاهی و اجرایی، تأکید کرد که فینتک نهتنها توانسته سرعت انجام تراکنشها را بالا ببرد، بلکه امکان دسترسی آسانتر به اعتبار و خدمات مالی را برای اقشار مختلف جامعه فراهم کرده است.
با این حال، او سؤالی اساسی مطرح کرد: آیا سرعت تنها شاخص برای ارزیابی کارایی در حوزه فناوری مالی است؟
از مهندسی تا اقتصاد: جستجوی حداکثر بهرهوری
او با اشاره به مقالهای از سال 1917، اقتصاد و مهندسی را دو علم مکمل در مسیر بهینهسازی سیستمها معرفی کرد. به اعتقاد وی، فینتک یکی از معدود حوزههایی است که این دو علم بهصورت همزمان در آن ایفای نقش میکنند: یافتن ناکارآمدیها و تلاش برای رسیدن به کارایی حداکثری.
آیا سیستم مالی کارآمدتر شده است؟ بررسی دادهها از 1880 تا امروز
براساس مطالعات «توماس فیلیپون» استاد دانشگاه نیویورک، در سال 2010 واسطهگری مالی ۸ درصد از تولید ناخالص داخلی آمریکا را شامل میشد، در حالی که در سال 1880 این رقم تنها ۲ درصد بوده است. با وجود رشد عظیم فناوریها و خدمات مالی، هزینه ارائه خدمات برای مصرفکننده همچنان نزدیک به همان ۲ درصد باقی مانده است.
این تناقض نشان میدهد که فناوری الزماً به کاهش هزینهها برای مشتریان منتهی نشده است؛ موضوعی که باید مورد توجه فعالان و سیاستگذاران حوزه فینتک قرار گیرد.
هوش مصنوعی و یادگیری ماشین: فرصت یا تهدید؟
یکی از دغدغههای مهم رئیس فدرال رزرو فیلادلفیا، استفاده بدون نظارت از الگوریتمهای یادگیری ماشین و هوش مصنوعی در خدمات مالی است. بهگفته وی، اگر دادههایی که ماشینها از آنها میآموزند ناقص یا دارای تعصب باشند، خروجی این الگوریتمها نیز ناعادلانه و گمراهکننده خواهد بود.
فدرال رزرو تلاش دارد تا در مسیر توسعه فینتک، علاوه بر حفظ ثبات مالی، تضمین کند که نوآوریها منصفانه، مؤثر و عاری از تبعیض عمل کنند.
فینتک به عنوان فرصتی ملی و جهانی
فدرال رزرو نهتنها علاقهای ذاتی به فناوریهای نو دارد، بلکه در توسعه سامانههایی نظیر FedNow نیز پیشگام بوده است. این سامانه پرداخت فوری، نمونهای از تلاشهای این نهاد برای بهرهگیری از ظرفیتهای فینتک در سطح نهادهای مالی است.
تقاطع مهندسی و اقتصاد، مسیر آینده فینتک
این سخنرانی با یک پیام کلیدی به پایان رسید: اگر قرار است فناوری مالی نوین به وعده خود مبنیبر کاهش هزینهها، افزایش عدالت و ارتقاء کارایی عمل کند، باید از مرحله ایده تا اجرا و بازبینی مستمر آن، با دقت علمی و اخلاقی همراه باشد.
