فارکس چیست ؟

بازار فارکس یا تبادل ارز، که به اختصار به آن "فارکس" یا "FX" گفته می‌شود، بزرگ‌ترین بازار مالی دنیا است. این بازار یک بازار جهانی و غیرمتمرکز است، به این معنی که هیچ مرکز فیزیکی ندارد و در آن واحدهای پولی مختلف کشورها در سطح جهانی مبادله می‌شوند. نرخ تبدیل ارز به طور پیوسته تغییر می‌کند، بنابراین بازار فارکس همیشه فعال و پر نوسان است. لازم به ذکر است که تنها بخش کوچکی از این تبادلات در "بازار واقعی" مانند تجارت بین‌المللی یا صنعت گردشگری (مثل تبادل ارز در فرودگاه‌ها) اتفاق می‌افتد. در عوض، بخش عمده‌ای از مبادلات ارزی در فارکس به هدف نوسان‌گیری و سفته‌بازی انجام می‌شود.

معامله‌گران ارز (که گاهی به نوسان‌گیران ارزی معروف هستند) ارزهایی را خریداری می‌کنند به امید این که بتوانند آن‌ها را در آینده با قیمت بالاتری بفروشند. به طور قابل توجهی، حجم معاملات روزانه در بازار فارکس با رقم 6.6 تریلیون دلار، بسیار بیشتر از حجم روزانه 22.4 میلیارد دلاری بورس نیویورک است.

دقت کنید، 6.6 تریلیون دلار!

این حجم عظیم، مقایسه بازار فارکس با بورس‌های محلی مانند بورس تهران را غیرممکن می‌سازد. (حجم معاملات روزانه بورس تهران حدود نیم میلیارد دلار است!). برای درک بهتر ابعاد این بازار می‌توانیم از یک مقایسه تصویری کمک بگیریم.

بزرگ‌ترین بازار سهام دنیا، بورس اوراق بهادار نیویورک (NYSE) است که روزانه حدود 22.4 میلیارد دلار حجم معاملات دارد. حالا اگر بخواهیم یک هیولا را برای نشان دادن بورس نیویورک ترسیم کنیم، تصویری به این شکل خواهیم داشت...

ترسناک به نظر می‌آید! به نظر می‌رسد که بزرگ و مهم است و حتی برای برخی ممکن است جذاب باشد. اخبار بورس را هر روز از رادیو، تلویزیون، تلگرام، اینستاگرام و شبکه‌های اجتماعی می‌شنوید. حتی شاید در باشگاه بدنسازی محله یا سوپرمارکت هم از بورس صحبت شود: “امروز شاخص بورس تهران بالا رفته است و فلان و فلان!” وقتی مردم از "بازار" حرف می‌زنند، معمولاً منظورشان بورس است. بنابراین بورس به نظر می‌رسد که بزرگ است، صدای زیادی دارد و دوست دارد توجهات را به خود جلب کند.

اما اگر بورس نیویورک را که به‌طور قابل توجهی بزرگ‌تر از بورس تهران است با بازار فارکس مقایسه کنیم، تصویری به این شکل خواهد بود...

اوه، بورس نیویورک در مقایسه با بازار فارکس بسیار کوچک است! به نظر می‌رسد که در برابر بازار فارکس هیچ شانسی ندارد!

در نمودار زیر، حجم میانگین معاملات روزانه برای بازار فارکس، بورس نیویورک، بورس توکیو و بورس لندن نشان داده شده است.

حجم معاملات بازار فارکس بیش از 200 برابر بزرگتر است! واقعاً بازار فارکس بسیار عظیم است! اما یک نکته مهم در این میان وجود دارد...

رقم عظیم 6.6 تریلیون دلار که اغلب برای نشان دادن حجم بازار فارکس ذکر می‌شود، شامل کل تبادلات ارزی جهانی است. اما اگر فقط به بازار "لحظه‌ای" (که بخش عمده‌ای از بازار فارکس است و بیشتر معامله‌گران فعال در آن فعالیت دارند) نگاه کنیم، حجم معاملات روزانه آن کمتر از 2 تریلیون دلار است. حتی اگر فقط بخواهید حجم معاملات روزانه معامله‌گران خرد (که همان تریدرها هستند) را محاسبه کنید، این رقم حتی کمتر از این مقدار خواهد بود.

تعیین حجم دقیق معاملات خرد در بازار فارکس کار دشواری است، اما تخمین زده می‌شود که این بخش تنها 3 تا 5 درصد از حجم کل معاملات روزانه فارکس را شامل می‌شود، که به عبارتی حدود 200 تا 300 میلیارد دلار است (و شاید حتی کمتر). بنابراین، همان‌طور که می‌بینید، بازار فارکس قطعاً بسیار بزرگ است، اما نه به اندازه‌ای که دیگران گاهی به شما نشان می‌دهند.

جمله هیجان‌انگیز "فارکس 6.6 تریلیون دلار است!" ممکن است چشمگیر به نظر برسد، اما کمی گمراه‌کننده است. این رقم به نظر عظیم می‌آید، اما واقعیت متفاوت است. هدف ما این نیست که اغراق کنیم؛ بلکه فقط می‌خواهیم شما با واقعیت این بازار آشنا شوید.

علاوه بر اندازه آن، بازار فارکس به‌ندرت بسته می‌شود. به عبارت دیگر، این بازار تقریباً به‌طور شبانه‌روزی فعال است.

بازار فارکس 24 ساعت شبانه‌روز و 5 روز در هفته فعال است و تنها در آخر هفته‌ها (شنبه و یکشنبه) تعطیل می‌شود. برخلاف بازارهای سهام یا اوراق قرضه که در پایان هر روز کاری بسته می‌شوند، بازار فارکس هیچ‌گاه به طور کامل تعطیل نمی‌شود. در واقع، معاملات به صورت پیوسته از یک مرکز مالی به مرکز مالی دیگر در سراسر جهان منتقل می‌شود.

روز معاملاتی در بازار فارکس از شهر اوکلند/ولینگتون در استرالیا آغاز می‌شود، سپس به تدریج به سایر مراکز مالی مهم مانند سیدنی، سنگاپور، هنگ‌کنگ، توکیو، فرانکفورت، لندن و در نهایت نیویورک منتقل می‌شود. پس از پایان روز معاملاتی در نیویورک، دوباره معاملات در ولینگتون آغاز می‌شود و این چرخه ادامه می‌یابد!

شاید برای شما هم این سوال پیش آمده باشد که آیا در ایران نیز می‌توان معاملات فارکس انجام داد؟ یا اینکه چه محدودیت‌هایی برای کاربران ایرانی جهت فعالیت در بازار فارکس وجود دارد؟ در پاسخ به این سوال باید گفت که بله، کاربران ایرانی قادر به انجام معاملات فارکس هستند.

با این حال، برای ورود به فارکس در ایران محدودیت‌هایی وجود دارد که باید آن‌ها را در نظر بگیرید. در ادامه، مدرسه فارکس به طور کامل به بررسی نحوه ورود به این بازار و چگونگی انجام معاملات برای کاربران ایرانی پرداخته است. برای یادگیری دقیق‌تر نحوه ورود به بازار فارکس و آشنایی با تمامی مراحل آن، پیشنهاد می‌کنیم مجموعه آموزش رایگان فارکس در نیرماتا را تا انتها دنبال کنید.

در ادامه آموزش‌های مدرسه فارکس، به طور کامل به معرفی بروکرها و نحوه شناسایی بروکرهای معتبر فارکس پرداخته‌ایم. اما برای اینکه با این اصطلاح آشنا شوید و با ذهنی آماده‌تر به سراغ قسمت‌های بعدی آموزش بروید، باید بدانید که بروکر فارکس نهادی است که به عنوان واسطه بین معامله‌گران و بازار فارکس عمل می‌کند. به عبارت ساده‌تر، برای شروع معامله‌گری در فارکس، شما نیاز دارید که از خدمات یک بروکر استفاده کنید.

در آموزش‌های آینده مدرسه فارکس، به طور مفصل به این موضوع پرداخته‌ایم که چگونه می‌توان بروکرهای معتبر را شناسایی کرده و انتخاب مناسبی برای فعالیت در این بازار داشته باشید.

آیا فکر می‌کنید که از قبل اطلاعات زیادی درباره بازار فارکس دارید؟ شاید اطلاعات اولیه داشته باشید، اما ما تازه کار را آغاز کرده‌ایم! در بخش بعدی، به شما نشان خواهیم داد که دقیقاً چه چیزی در بازار فارکس معامله می‌شود.

بازارهای مالی به‌طور کلی به چهار دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

1. بازار سهام (Stock Market): این بازار نهادی است که در آن سهام و برگه‌های سهم معامله می‌شوند. رایج‌ترین مکان برای معامله سهام، بازار مبادلات سهام است. این بازار به‌طور فیزیکی جایی است که سهامداران در آن تجمع می‌کنند. برخی از معروف‌ترین بازارهای سهام شامل بورس‌های توکیو، لندن و نیویورک هستند.
2. بازار کالا (Commodity Market): این بازار سازمان‌یافته‌ای است که در آن کالاهای مختلفی همچون پنبه، ذرت، شکر، قهوه، غلات و فلزات باارزش معامله می‌شوند. بخش عمده‌ای از معاملات در این بازار به منظور خرید و فروش و تحویل کالا در آینده صورت می‌گیرد. بورس شیکاگو از جمله بازارهای شناخته‌شده در این دسته است.
3. بازار اوراق قرضه (Bond Market): در این بازار، اوراق قرضه منتشر شده توسط نهادهای مختلف، از جمله دولت‌ها و شرکت‌ها، خرید و فروش می‌شوند.
4. بازار مبادلات ارزی فارکس (Forex Market): این بازار بزرگ‌ترین بازار مالی دنیاست که در آن ارزهای مختلف جهان خرید و فروش می‌شوند. واژه "فارکس" از ترکیب دو کلمه "Foreign Exchange" به معنی تبادل ارز گرفته شده است. بازار فارکس به دلیل حجم بالای معاملات، بزرگ‌ترین بازار مالی در سطح جهانی به شمار می‌رود.

بازار فارکس، که به اختصار با نام‌های "فارکس" (Forex) یا "اف ایکس" (FX) شناخته می‌شود، به مجموعه‌ای از مؤسسات بین‌المللی نظیر بانک‌ها اطلاق می‌شود که در تجارت و مبادله ارزها فعالیت دارند.

یکی از ویژگی‌های برجسته بازار فارکس این است که فاقد سازمان مرکزی برای تنظیم سفارشات است. به همین دلیل، این بازار به عنوان بازار خارج از بورس (Over The Counter - OTC) شناخته می‌شود.

در بازار فارکس، معامله‌گران و بازارسازان از سراسر دنیا با استفاده از ابزارهای ارتباطی مختلف مانند تلفن، کامپیوتر و فکس، یک بازار منسجم و ۲۴ ساعته را ایجاد کرده‌اند. از آنجایی که مبادلات در این بازار متمرکز نیستند، رقابت بین بازارسازان مانع از ایجاد سیاست‌های انحصاری در تعیین نرخ‌ها می‌شود. اگر یک بازارساز نرخ‌ها را به شدت تغییر دهد، معامله‌گران این امکان را دارند که بازارساز دیگری را پیدا کرده و معاملات خود را با وی انجام دهند.

در مقابل، در بازارهای متمرکز (بازارهایی که مکان فیزیکی خاصی برای انجام معاملات دارند)، مانند بازار سهام، شرایط کاملاً متفاوت است. به عنوان مثال، در بازار بورس نیویورک تنها می‌توان سهام شرکت‌هایی که در این بورس ثبت شده‌اند را معامله کرد. این بازارها معمولاً تحت نظارت کارشناسان (Specialists) قرار دارند و معاملات به صورت متمرکز انجام می‌شود.

در بازار فارکس که یک بازار غیرمتمرکز است، چندین بازارساز وجود دارند که هر کدام نرخ خرید و فروش خود را تعیین می‌کنند. این نرخ‌ها ممکن است با یکدیگر متفاوت باشند.

بازارهای متمرکز معمولاً تمایل به انحصارگری دارند. اگر یک متخصص بازار را کنترل کند، ممکن است نرخ‌ها را مطابق با منافع خود تغییر دهد. در حالی که در بازارهای غیرمتمرکز مانند فارکس، به دلیل وجود رقابت بین بازارسازان، چنین انحصاری وجود ندارد.

بازار فارکس یک بازار غیرمتمرکز است که در آن به جای یک متخصص، بازارسازان متعددی دخیل هستند. با این حال، شرکت‌کنندگان در این بازار را می‌توان به طبقات مختلفی تقسیم کرد. حق تقدم در این بازار با کسانی است که اعتبار، حجم معاملات و تجربه بیشتری دارند.

در رأس این طبقه‌بندی، بازار بین‌بانکی (Interbank) قرار دارد که روزانه بیشترین حجم معاملات را به خود اختصاص می‌دهد. بیشتر این معاملات بر روی ارزهای اصلی مانند دلار آمریکا، یورو، پوند، ین ژاپن و... انجام می‌شود.

بازار بین‌بانکی:

در بازار بین‌بانکی، بزرگ‌ترین بانک‌ها می‌توانند به‌طور مستقیم از طریق کارگزاران بین‌بانکی یا سیستم‌های واسطه الکترونیکی مانند EBS و رویترز با یکدیگر در ارتباط باشند. معاملات بانک‌ها در این بازار معمولاً بر اساس روابط اعتباری آن‌ها صورت می‌گیرد و بیشتر این معاملات به‌صورت بدهکاری و بستانکاری در حساب‌های بانکی انجام می‌شود. بانک‌ها از نرخ‌های یکدیگر آگاه هستند و برای انجام معامله در نرخ‌های پیشنهادی، باید ارتباط اعتباری خاصی با یکدیگر داشته باشند.

مؤسسات دیگر مانند بازارسازان آنلاین (Brokers)، شرکت‌های سهامی و صندوق‌های تأمین سرمایه‌گذاری باید از طریق بانک‌های تجاری برای انجام معاملات ارزی خود اقدام کنند. از آنجایی که بانک‌های کوچک، صندوق‌های سرمایه‌گذاری و سرمایه‌گذاران نهادی فاقد خطوط اعتباری با بانک‌های بزرگ هستند، دسترسی مستقیمی به نرخ‌های بین‌بانکی نخواهند داشت.

پیشرفت تکنولوژی و تغییرات بازار:

در گذشته، تجارت و معاملات در بازار فارکس تنها میان بانک‌ها و مؤسسات بزرگ مالی انجام می‌شد و موانع قابل توجهی بین مصرف‌کنندگان و بازار بین‌بانکی وجود داشت. اما با پیشرفت تکنولوژی و گسترش تجارت آنلاین، این موانع از بین رفته است. امروزه، با استفاده از سیستم‌های آنلاین و ارتباطات مؤثر و کم‌هزینه، مشتریان خرده‌پا نیز قادر به دسترسی به بازار بین‌بانکی هستند و می‌توانند به‌طور همزمان با بزرگ‌ترین بانک‌های جهان به معامله بپردازند.

تنوع شرکت‌کنندگان در بازار فارکس:

امروزه، بازار فارکس به دلیل پیشرفت‌های تکنولوژیکی و جهانی‌سازی، دموکراتیک‌تر از گذشته شده است و از معاملات درون بانکی به سوی مشارکت‌کنندگان متنوع‌تر حرکت کرده است. این تغییرات باعث رشد شگفت‌انگیز بازار و افزایش تعداد و تنوع معامله‌گران شده است. به علاوه، سرمایه‌گذاری‌های بین‌المللی و برون‌مرزی نیز سهم بزرگی در این رشد داشته‌اند.

شرکت‌کنندگان کلیدی در بازار فارکس:
شرکت‌کنندگان اصلی بازار فارکس عبارتند از:

• بانک‌های تجاری/سرمایه‌گذاری
• بانک‌های مرکزی
• شرکت‌های اقتصادی
• صندوق‌های سرمایه‌گذاری
• مشتریان شخصی و خرده‌پا

این شرکت‌کنندگان نقش‌های مختلفی در تعیین نرخ‌های معاملاتی دارند و بر روی عرضه و تقاضا تأثیر می‌گذارند. به طور کلی، هدف‌های مختلف این شرکت‌کنندگان عبارتند از:

• کسب سودهای کوتاه‌مدت از نوسانات نرخ‌های معاملات
• جلوگیری از زیان ناشی از تغییرات نرخ‌های معاملاتی
• تأمین ارزهای خارجی مورد نیاز برای خرید کالا و خدمات از کشورهای دیگر

در نتیجه، شناخت این شرکت‌کنندگان و آگاهی از نحوه تأثیرگذاری آن‌ها بر بازار برای هر معامله‌گر مهم است.

بازار فارکس به دلیل ویژگی‌های خاص خود، پذیرای انواع مختلفی از شرکت‌کنندگان است. این شرکت‌کنندگان هرکدام با اهداف خاص خود وارد بازار می‌شوند و تأثیرات متفاوتی بر نوسانات نرخ‌ها دارند. در ادامه، به بررسی انواع اصلی شرکت‌کنندگان در بازار فارکس می‌پردازیم:

1. بانک‌های مرکزی (Central Banks)

بانک‌های مرکزی یکی از بازیگران کلیدی بازار فارکس هستند و می‌توانند تأثیر زیادی بر نوسانات نرخ ارز بگذارند. این بانک‌ها معمولاً با دو هدف اصلی وارد بازار می‌شوند:

نظارت بر بازار: بانک‌های مرکزی برای کنترل وضعیت اقتصادی کشورها و تنظیم نرخ تورم، ممکن است وارد بازار فارکس شوند.
کنترل عرضه پول و نرخ بهره: بانک‌های مرکزی با استفاده از ابزارهایی مانند تغییر نرخ بهره و اقدامات مرتبط با سیاست‌های پولی، عرضه پول را کنترل کرده و سعی در حفظ ثبات اقتصادی دارند.
این بانک‌ها به‌طور مداوم فعالیت‌های اقتصادی را پی‌گیری می‌کنند تا میزان عرضه پول را در سطوحی متناسب با اهداف اقتصادی خود نگه دارند.

2. شرکت‌کنندگان تجاری (Commercial Participants)

مؤسسات تجاری و اقتصادی، به‌ویژه مؤسسات چند ملیتی و تجاری، در بازار فارکس به‌دلیل نیاز به انجام معاملات ارزی فعالیت می‌کنند. این گروه شامل مجموعه‌های متنوعی از جمله:

مؤسسات سرمایه‌گذاری کوچک و بزرگ
صادرات و واردات
شرکت‌های خدمات مالی
این مؤسسات به دلایل مختلفی نیاز به معاملات ارزی دارند، از جمله:

پرداخت هزینه‌های تجاری در کشورهای دیگر (مانند حقوق کارکنان، هزینه مواد اولیه، تبلیغات و...)
مدیریت ریسک‌های ارزی برای محافظت از ارزش دارایی‌ها و درآمدها در برابر نوسانات نرخ ارز

3. مؤسسات مالی و سرمایه‌گذاری (FX Funds)

مؤسسات مالی و سرمایه‌گذاری که دارای سرمایه‌های عظیم هستند، یکی از گروه‌های تاثیرگذار در بازار فارکس به‌شمار می‌روند. این گروه به‌طور گسترده‌ای در بازار فعالیت می‌کنند و می‌توانند به روش‌های مختلفی وارد معاملات شوند:

Carry Trade: این نوع معاملات زمانی انجام می‌شود که تفاوت نرخ بهره بین دو کشور موجب می‌شود تا سرمایه‌گذاران از آن بهره‌برداری کنند.
معاملات بلندمدت: برخی از این مؤسسات رویدادهای جهانی را تحلیل کرده و دیدگاه بلندمدتی نسبت به تقویت یا تضعیف ارزها در شش ماه آینده اتخاذ می‌کنند.
این گروه از شرکت‌کنندگان در سال‌های اخیر سهم زیادی از معاملات فارکس را به خود اختصاص داده‌اند و به‌طور کلی حدود 20 درصد از کل معاملات بازار را شامل می‌شوند. اگرچه تعداد این مؤسسات نسبت به سایر گروه‌ها کمتر است، اما همچنان تأثیر زیادی بر نوسانات بازار دارند.

4. اشخاص (Individuals)

معاملات فارکس برای افراد خرد نیز در حال حاضر بسیار محبوب شده است. تا سال 1996، معاملات ارزی فقط در بین بانک‌ها و مؤسسات بزرگ مالی انجام می‌شد و مشتریان خرده‌پا امکان دسترسی به این بازار را نداشتند. اما با پیدایش پلتفرم‌های آنلاین، افراد می‌توانند به‌طور مستقیم در بازار فارکس فعالیت کنند و در بسیاری از مواقع، تجربه مشابهی با بازار بین بانکی داشته باشند. هرچند تفاوت‌هایی مانند اسپرد بیشتر (تفاوت بین قیمت خرید و فروش) در معاملات خرده‌فروشی وجود دارد، اما این تفاوت به‌طور قابل‌توجهی کاهش یافته است.

امروزه مشتریان خرده‌پا می‌توانند همانند مؤسسات بزرگ چند ملیتی در بازار فارکس شرکت کنند و از نوسانات ارزی بهره‌برداری کنند.

بازار فارکس یک فضای متنوع با شرکت‌کنندگان مختلف است که از بانک‌های مرکزی تا سرمایه‌گذاران فردی، هرکدام به نوعی در تعیین نرخ‌ها و نوسانات ارز نقش دارند. به‌طور کلی، این بازار به‌دلیل تنوع شرکت‌کنندگان و اهداف متفاوت آنها، بازاری پویا و پیچیده است که تحت تأثیر عوامل مختلف اقتصادی، سیاسی و جهانی قرار دارد.

1. فارکس چیست؟ فارکس (Forex) یا "بازار تبادل ارز" به بازار جهانی خرید و فروش ارزهای مختلف اطلاق می‌شود. در این بازار، معامله‌گران می‌توانند جفت ارزهای مختلف را با یکدیگر مبادله کنند. این بازار به دلیل حجم بالای معاملات و عدم وجود یک مکان فیزیکی خاص، یکی از بزرگ‌ترین و پرسیعت‌ترین بازارهای مالی جهان به شمار می‌آید.

2. معاملات فارکس در ایران را چطور شروع کنیم؟ برای شروع معاملات فارکس در ایران، ابتدا باید یک بروکر معتبر انتخاب کنید که خدمات خود را به کاربران ایرانی ارائه دهد. سپس باید با اصطلاحات و نحوه انجام معاملات، تحلیل‌های فنی و بنیادی آشنا شوید. همچنین، آگاهی از قوانین و شرایط بازار فارکس برای شروع موفق بسیار مهم است.

3. بهترین سایت فارکس کدام است؟ بهترین سایت فارکس بستگی به نیاز و ترجیحات شما دارد. برای انتخاب سایت مناسب، باید به ویژگی‌هایی مانند رگولاتوری بروکرها، شرایط معاملاتی، هزینه‌ها، پشتیبانی و پلتفرم‌های ارائه‌شده توجه داشته باشید. برای یافتن سایت مناسب، می‌توانید از صفحه راهنمای انتخاب بروکر فارکس در نیرماتا استفاده کنید.

4. معتبرترین منبع برای دانلود برنامه فارکس کدام است؟ معتبرترین منبع برای دانلود پلتفرم‌های معاملاتی فارکس، وبسایت رسمی بروکرها است. این بروکرها معمولاً پلتفرم‌های معتبر مانند MetaTrader 4 یا MetaTrader 5 را به کاربران خود ارائه می‌دهند. برای دانلود این پلتفرم‌ها، می‌توانید از صفحه راهنمای بروکر فارکس در نیرماتا کمک بگیرید.

5. نحوه شناسایی بروکرهای معتبر فارکس به چه شکل است؟ شناسایی بروکرهای معتبر فارکس نیازمند بررسی چندین عامل مهم است. این عوامل شامل رگولاتوری و مجوزهای قانونی، پشتیبانی از مشتری، شرایط معاملاتی، اسپرد، کمیسیون‌ها، سرعت انجام معاملات و امنیت پلتفرم می‌باشد. برای کمک به این انتخاب، می‌توانید از صفحه راهنمای انتخاب بروکر فارکس در نیرماتا استفاده کرده و انواع بروکرها را مقایسه کنید تا بهترین گزینه برای خود را انتخاب نمایید.