خلاصه: در مدل B-Book سفارش شما به بازار بیرونی نمی‌رود؛ بروکر خودش طرف مقابل شما می‌شود. اگر شما سود کنید بروکر می‌پردازد و اگر ضرر کنید، ضرر شما درآمد بروکر است. این مدل ذاتاً تقلب نیست و بروکرهای معتبر و دارای مجوز هم از آن استفاده می‌کنند؛ اما تضاد منافع دارد و باید بدانید بروکر آن را چطور مدیریت می‌کند.

در درس درآمد بروکرها دیدیم بروکر از اسپرد، کمیسیون و سواپ پول درمی‌آورد. سؤال بعدی این است: وقتی شما یک لات یورو/دلار می‌خرید، ریسک این معامله پیش چه کسی می‌ماند؟ بروکرها برای جواب این سؤال شش روش دارند و این درس روش اول، یعنی نگه‌داشتن ریسک یا B-Book است. روش دوم (A-Book) نقطه‌ی مقابل آن است.

B-Book چیست؟ وقتی بروکر طرف معامله‌ی شماست

در B-Book (که به آن مدل مارکت میکر یا «ریسک داخلی» هم می‌گویند) بروکر سفارش شما را در دفتر خودش ثبت می‌کند و خودش پوزیشن مخالف را می‌گیرد. شما خرید می‌کنید، بروکر در واقع به شما فروخته است. به معامله‌ای که این‌طور نگه داشته می‌شود «B-Booked» یا «Internalized» می‌گویند.

نتیجه‌ی مستقیمش این است که سود و زیان بروکر روی این معاملات، قرینه‌ی سود و زیان مشتریان است:

سود یا زیان بروکر از بازار = منفی (سود یا زیان خالص مشتریان) + اسپرد و کمیسیون دریافتی
سود و زیان مشتریانسود و زیان بروکر
در B-Book وقتی مشتریان سود می‌کنند بروکر زیان می‌کند و برعکس (خط‌چین = صفر؛ نمودار آموزشی، بدون اسپرد)

اما بروکر با تک‌تک مشتری‌ها «شرط» نمی‌بندد. صدها معامله‌ی خرید و فروش هم‌دیگر را خنثی می‌کنند و فقط پوزیشن خالص (اختلاف خریدها و فروش‌ها) واقعاً ریسک بروکر است. همین منطق را در انتقال درونی ریسک کامل‌تر می‌بینید.

درآمد بروکر B-Book از کجاست؟ (مثال عددی)

بروکر B-Book دو منبع درآمد دارد: اسپرد و کمیسیون روی هر معامله، و نتیجه‌ی پوزیشن خالص مشتریان. بخش اول تقریباً قطعی است؛ بخش دوم می‌تواند مثبت یا منفی باشد.

درآمد اسپرد = اسپرد (پیپ) × ارزش هر پیپ × حجم کل معاملات (لات) ریسک بازار بروکر = |حجم خرید مشتریان − حجم فروش مشتریان| × ارزش پیپ × حرکت قیمت
مثال: در یک روز، مشتریان یک بروکر روی EUR/USD در مجموع ۵۰ لات خرید و ۳۵ لات فروش باز کرده‌اند. اسپرد ۱ پیپ است و ارزش هر پیپ برای یک لات استاندارد ۱۰ دلار (ماشین حساب ارزش پیپ).
درآمد اسپرد: ۱ × ۱۰ × ۸۵ = ۸۵۰ دلار.
پوزیشن خالص مشتریان: ۵۰ − ۳۵ = ۱۵ لات خرید؛ پس بروکر عملاً ۱۵ لات فروش دارد.
اگر قیمت ۲۰ پیپ بالا برود: ۱۵ × ۱۰ × ۲۰ = ۳۰۰۰ دلار زیان برای بروکر؛ اگر ۲۰ پیپ پایین بیاید، ۳۰۰۰ دلار سود.
یعنی درآمد «امن» ۸۵۰ دلار است و ریسک بازار چند برابر آن. به همین دلیل بروکر B-Book بی‌حساب پوزیشن نگه نمی‌دارد.

این مثال یک نکته‌ی مهم را هم نشان می‌دهد: آمار رسمی نشان می‌دهد بیشتر حساب‌های خرد CFD در بلندمدت زیان می‌دهند (هشدار اجباری بروکرهای اروپایی معمولاً عددی حدود ۶۰ تا ۸۰ درصد یا بیشتر را نشان می‌دهد). بروکر B-Book روی همین آمار حساب می‌کند، نه روی ضرر یک مشتری خاص.

بروکر B-Book ریسک خودش را چطور کنترل می‌کند؟

بروکر حرفه‌ای همه‌ی ریسک را نگه نمی‌دارد. ابزارهای معمول او این‌هاست:

ابزارچه کار می‌کند؟
خنثی‌سازی داخلی (نتینگ)خرید و فروش مشتریان هم‌دیگر را می‌پوشانند و فقط مازاد ریسک می‌ماند
سقف پوزیشن خالصاگر خالص یک نماد از حدی (مثلاً ۱۰ لات) بگذرد، مازاد را بیرون پوشش می‌دهد
انبار کردن ریسک (Warehousing)ریسک را موقتاً نگه می‌دارد و بعد، در زمان مناسب، پوشش می‌دهد
دسته‌بندی مشتریانحساب‌های کوچک و پرنوسان در B-Book، حساب‌های بزرگ یا همیشه‌سودده به A-Book
محدودیت لوریج و حجمدر خبرهای مهم یا نمادهای کم‌نقد، لوریج یا حداکثر لات را پایین می‌آورد
مثال: در همان مثال قبل، اگر سقف خالص بروکر ۱۰ لات باشد، ۵ لات مازاد را نزد تأمین‌کننده‌ی نقدینگی می‌خرد. حالا با ۲۰ پیپ رشد، زیان او ۱۰ × ۱۰ × ۲۰ = ۲۰۰۰ دلار است، نه ۳۰۰۰. این ترکیب نگه‌داشتن و پوشش دادن همان چیزی است که در مدیریت ریسک ترکیبی توضیح داده شده.

تضاد منافع B-Book و حقوق شما به‌عنوان مشتری

مشکل B-Book خودِ مدل نیست؛ وسوسه‌ای است که می‌سازد. وقتی ضرر شما درآمد بروکر است، یک بروکر بی‌ضابطه ممکن است با ری‌کوت زیاد، اسلیپیج یک‌طرفه (فقط به ضرر شما) یا اسپرد غیرعادی در لحظه‌ی ورود و خروج، کفه را به نفع خودش سنگین کند. بروکرهای دارای مجوز معتبر برای همین زیر قوانین مشخصی کار می‌کنند:

  • بهترین اجرا (Best Execution): بروکر باید سیاست اجرای سفارش منتشر کند و قیمتش از بازار واقعی فاصله‌ی بی‌دلیل نداشته باشد.
  • اسلیپیج متقارن: اگر اسلیپیج منفی هست، اسلیپیج مثبت هم باید به مشتری برسد (اجرای سفارش و اسلیپیج).
  • حساب‌های جداگانه و محافظت از موجودی منفی در بسیاری از رگولاتورها اجباری است.

به همین دلیل، برای مشتری مهم‌تر از اینکه بروکر A-Book است یا B-Book، این است که رگولاتوری معتبر داشته باشد و رفتار اجرایش منصفانه باشد.

نشانه‌های B-Book در متاتریدر و قرارداد بروکر

بروکر معمولاً نمی‌گوید «من B-Book هستم»، اما چند نشانه کمک می‌کند. هیچ‌کدام به‌تنهایی قطعی نیست:

کجا ببینیدنشانه‌ی رایج B-Book
متاتریدر: راست‌کلیک روی نماد ← Specificationنوع اجرا Instant Execution (با امکان ری‌کوت) به‌جای Market Execution
نوع حساباسپرد ثابت، بدون کمیسیون، حداقل واریز خیلی پایین، بونوس بزرگ
سند «سیاست اجرای سفارش»عبارت «بروکر به‌عنوان طرف اصلی معامله (Principal) عمل می‌کند»
رفتار در خبرری‌کوت‌های پشت سر هم یا قفل شدن قیمت

یادتان باشد بسیاری از بروکرهای بزرگ و خوش‌نام برای حساب‌های استاندارد B-Book و برای حساب‌های ECN مدل A-Book دارند؛ پس «Principal» بودن به معنی بد بودن نیست. توضیح کامل انواع بروکر در درس مارکت میکر و بروکرهای NDD، STP و ECN آمده است.

اشتباهات رایج درباره مدل B-Book

  • «هر بروکر B-Book کلاهبردار است.» نه؛ این یک مدل تجاری قانونی است. مهم رگولاتوری، شفافیت و اجرای منصفانه است.
  • «بروکر B-Book نمی‌گذارد سود کنید.» بروکر معتبر سود شما را می‌پردازد؛ اگر همیشه سودده باشید، احتمالاً فقط معاملات شما را به A-Book منتقل می‌کند.
  • «A-Book همیشه ارزان‌تر است.» لزوماً نه؛ اسپرد ثابت B-Book گاهی از اسپرد خام + کمیسیون گران‌تر و گاهی ارزان‌تر است. هزینه‌ی کل را حساب کنید.
  • نخواندن سیاست اجرای سفارش. چند صفحه‌ای که مشخص می‌کند بروکر طرف معامله‌ی شماست یا واسطه، قبل از واریز ارزش خواندن دارد.
  • مقصر دانستن بروکر برای هر ضرر. بیشتر ضررها از حجم زیاد و نبود حد ضرر است، نه از مدل بروکر.

سوالات متداول درباره B-Book

B-Book و مارکت میکر یکی هستند؟

تقریباً بله. مارکت میکر قیمت خرید و فروش را خودش اعلام می‌کند و طرف معامله‌ی مشتری می‌شود؛ یعنی معاملات را B-Book می‌کند. فرق جزئی این است که «مارکت میکر» نوع بروکر را می‌گوید و «B-Book» روش نگه‌داشتن ریسک را.

آیا بروکر B-Book می‌تواند سود من را پرداخت نکند؟

بروکر دارای مجوز معتبر موظف است سود را پرداخت کند و پول مشتری را جدا نگه دارد. خطر واقعی در بروکرهای بدون رگولاتوری یا با مجوز ضعیف است؛ برای همین بررسی مجوز مهم‌ترین قدم است.

از کجا بفهمم معامله‌ی من B-Book شده یا A-Book؟

از بیرون نمی‌توان درباره‌ی یک معامله‌ی خاص مطمئن شد. سیاست اجرای سفارش، نوع اجرا در متاتریدر و ساختار هزینه‌ی حساب (اسپرد ثابت یا اسپرد خام + کمیسیون) سرنخ می‌دهند.

برای اسکالپ و معامله در خبر B-Book مناسب است؟

معمولاً حساب‌های A-Book یا ECN برای این سبک‌ها مناسب‌ترند، چون ری‌کوت کمتری دارند و بروکر از سود سریع شما ضرر مستقیم نمی‌کند. قوانین حساب را درباره‌ی اسکالپ و خبر حتماً بخوانید.

B-Book برای تازه‌کارها بد است؟

نه لزوماً. حداقل واریز پایین و اسپرد ثابت برای حساب کوچک راحت است. شرط آن رگولاتوری معتبر، محافظت از موجودی منفی و مدیریت ریسک خود شماست.