در حالی که به پایان دوره ریاست جروم پاول بر فدرال رزرو در ماه مه ۲۰۲۶ نزدیک میشویم، فضای پیرامون آینده این نهاد مستقل پولی، بیش از هر زمان دیگری ملتهب و سیاسی شده است. نشانهها حاکی از آناند که در صورت بازگشت مجدد دونالد ترامپ به کاخ سفید، احتمال تمدید مأموریت پاول بسیار ضعیف خواهد بود. این وضعیت، نهتنها استقلال بانک مرکزی ایالات متحده را به چالش میکشد، بلکه پیامدهایی عمیق و گسترده برای بازارهای جهانی، اعتماد سرمایهگذاران، و جایگاه دلار در نظام مالی بینالمللی خواهد داشت.
عملکرد پاول؛ هفت سال مدیریت در طوفان
جروم پاول طی دوره ریاست خود با بحرانهایی بیسابقه مواجه شد: از همهگیری کرونا و تورم کمسابقه در چهار دهه گذشته گرفته تا فروپاشی بانکهای منطقهای و مدیریت فرود نرم اقتصادی. هرچند برخی اشتباهات ابتدایی نظیر سیاستهای انقباضی خودکار (QT Autopilot) در کارنامه او وجود دارد، اما در مجموع بسیاری از تحلیلگران عملکرد وی را قابل دفاع و حتی موفق ارزیابی میکنند.
نگرش ترامپ؛ تقابل با سیاستهای انقباضی
با این حال، ترامپ بارها مخالفت صریح خود با پاول را اعلام کرده و او را فردی "خطاکار" توصیف کرده است. از منظر ترامپ بهعنوان یک فعال حوزه املاک، نرخ بهره پایین همواره جذاب است؛ امری که باعث شده وی نسبت به عدم کاهش بیشتر نرخها در دوران ریاست پاول موضعگیری تندتری اتخاذ کند. این رویکرد، نشانهای از احتمال بالا رفتن فشارهای سیاسی بر سیاستگذاری پولی در صورت پیروزی دوباره ترامپ است.
آیا ترامپ میتواند پاول را برکنار کند؟
پاسخ کوتاه این است: نه. بر اساس قوانین فعلی، رؤسای فدرال رزرو تنها در صورت "دلیل موجه" (نظیر جرایم قانونی یا ناتوانی آشکار) میتوانند برکنار شوند. بنابراین، ترامپ قادر نخواهد بود پاول را پیش از پایان دورهاش برکنار کند. حتی اگر او را از ریاست کنار بگذارد، پاول همچنان عضو هیئتمدیره باقی میماند و میتواند مجدداً توسط دیگر اعضا به عنوان رئیس کمیته بازار آزاد انتخاب شود.
جانشین احتمالی؛ چه کسی و چه زمانی؟
آنچه اهمیت بیشتری دارد، انتخاب جانشین پاول پس از پایان دوره او در مه ۲۰۲۶ است. وزارت خزانهداری به رهبری اسکات بسنت، فرآیند انتخاب رئیس بعدی را مدیریت خواهد کرد. در این میان، نامهایی همچون کریستوفر والر (عضو فعلی هیئتمدیره و منصوب ترامپ)، کوین وارش (عضو پیشین فدرال رزرو) و کوین هستت (رئیس سابق شورای اقتصادی ملی) بهعنوان گزینههای محتمل مطرح شدهاند.
همچنین زمزمههایی مبنی بر معرفی یک "رئیس سایه" از سوی دولت آینده مطرح شده است؛ فردی که پیش از انتصاب رسمی، از طریق سخنرانیها و مصاحبهها بر انتظارات بازار اثر بگذارد و عملاً پاول را به حاشیه براند. این تاکتیک نهتنها استقلال فدرال رزرو را نقض میکند، بلکه نشانهای نگرانکننده از مداخله سیاسی در سیاستگذاری پولی محسوب میشود.
فراتر از پاول؛ تغییرات بیشتر در راه است
موضوع فقط به ریاست پاول ختم نمیشود. دوره عضویت خانم کوگلر در هیئتمدیره در ژانویه سال آینده به پایان میرسد و احتمال تمدید آن ضعیف است. همچنین دوره معاون رئیس، فیلیپ جفرسون، در سپتامبر ۲۰۲۷ به پایان میرسد. در نتیجه، ترامپ بالقوه میتواند طی دو سال آینده حداقل سه عضو جدید به هیئتمدیره بیفزاید. این امر میتواند جهتگیری کل سیاستگذاری پولی ایالات متحده را دگرگون کند.
واکنش بازار؛ پیامدهای فاجعهبار دخالت در استقلال فدرال رزرو
اگر پاول پیش از پایان دوره کنار گذاشته شود، بازارهای مالی احتمالاً شاهد نوسانات شدیدی خواهند بود. کاهش شدید شاخصهای سهام، سقوط اوراق قرضه دولتی، و افت شدید ارزش دلار از جمله پیامدهای آن خواهد بود. چنین رویدادی اعتماد جهانی به دلار آمریکا و جایگاه آن به عنوان ارز ذخیره بینالمللی را بهشدت تضعیف خواهد کرد.
حتی اگر پاول تا پایان دوره در سمت خود باقی بماند، ولی جانشین او فردی کاملاً وفادار به دولت جدید باشد، بازارها بهتدریج شاهد تضعیف اعتماد به استقلال فدرال رزرو خواهند بود؛ فرآیندی تدریجی اما نگرانکننده که میتواند موج جدیدی از بیثباتی در سطح بینالمللی بهدنبال داشته باشد.
در جهانی که بازارها بیش از هر زمان به شفافیت، پیشبینیپذیری و استقلال نهادهای پولی وابستهاند، ورود سیاستهای شخصمحور و مداخلات سیاسی در فدرال رزرو میتواند نقطه آغازی بر زنجیرهای از بحرانهای اعتماد و مالی باشد. هرگونه تضعیف استقلال این نهاد، نهتنها بر ایالات متحده، بلکه بر کل نظم مالی جهان تأثیرگذار خواهد بود. اکنون، بیش از هر زمان دیگری، چشم بازارها به کاخ سفید و تصمیمات آینده آن دوخته شده است.
