اگر الگوی مثلث و الگوی پرچم را خوانده باشید، مستطیل و الماس برایتان آشنا خواهند بود. در این درس یاد می‌گیریم این دو الگو را در نمودار تشخیص دهیم، تفاوتشان را بشناسیم و هدف قیمتی هر کدام را حساب کنیم.
الگوی مستطیل چیست؟
الگوی مستطیل (Rectangle) وقتی شکل می‌گیرد که قیمت مدتی بین یک سقف تقریباً افقی (مقاومت) و یک کف تقریباً افقی (حمایت) رفت‌وبرگشت میکند؛ یعنی خریداران و فروشندگان موقتاً به تعادل رسیده‌اند. برای اینکه یک محدوده را مستطیل بدانیم، دست‌کم دو برخورد به سقف و دو برخورد به کف لازم است.
مستطیل بیشتر یک الگوی ادامه‌دهنده است: در یک روند صعودی معمولاً به بالا و در روند نزولی معمولاً به پایین شکسته میشود؛ اما این قانون قطعی نیست و جهت را فقط خود شکست تعیین میکند. تفاوت آن با الگوی مثلث این است که در مثلث سقف‌ها و کف‌ها به هم نزدیک میشوند، ولی در مستطیل موازی و افقی می‌مانند.
ورود، حد ضرر و هدف قیمتی در الگوی مستطیل
رایج‌ترین روش، صبر برای بسته شدن کندل بیرون از محدوده است، نه فقط عبور سایه. حد ضرر معمولاً به داخل مستطیل برگردانده میشود (مثلاً وسط یا لبه‌ی مقابل) و هدف اول از اندازه‌ی ارتفاع مستطیل به دست می‌آید:
هدف = نقطهی شکست ± ارتفاع مستطیل (فاصلهی سقف تا کف)
بعضی معامله‌گران به‌جای ورود هنگام شکست، منتظر پولبک (بازگشت قیمت به لبه‌ی شکسته‌شده) می‌مانند؛ ورود امن‌تر است، اما گاهی پولبک اتفاق نمی‌افتد.
الگوی الماس چیست؟
الگوی الماس (Diamond) یک الگوی کمیاب و معمولاً بازگشتی است. در نیمه‌ی اول، نوسان‌ها بزرگ‌تر میشوند (سقف بالاتر و کف پایین‌تر، شبیه مثلث باز شونده) و در نیمه‌ی دوم دوباره کوچک میشوند (شبیه مثلث متقارن). اگر چهار خط روند را وصل کنید، شکلی شبیه لوزی یا الماس ساخته میشود.
الماس بیشتر در سقف روندهای صعودی (الماس سقف، نزولی) دیده میشود و نسخه‌ی کفِ آن (الماس کف، صعودی) کمیاب‌تر است. به دلیل شکل نامنظم، بسیاری از الماس‌ها با الگوی سر و شانه اشتباه گرفته میشوند؛ تفاوت در این است که الماس به‌جای یک خط گردن، دو خط همگرا در نیمه‌ی دوم دارد.
ورود و هدف قیمتی در الگوی الماس
ورود معمولاً پس از بسته شدن کندل بیرون از یکی از خطوط نیمه‌ی دوم الماس است. هدف با پهن‌ترین قسمت الگو اندازه‌گیری میشود:
هدف = نقطهی شکست ± ارتفاع بزرگ‌ترین بخش الماس (بالاترین سقف تا پایین‌ترین کف)
چون الماس کمیاب است و تشخیص آن سلیقه‌ای‌تر از الگوهای دیگر است، بسیاری از معامله‌گران حجم معامله را در آن کمتر می‌گیرند یا منتظر تأیید بیشتر (مثلاً پولبک) می‌مانند.
مقایسه‌ی الگوی مستطیل و الگوی الماس
| ویژگی | الگوی مستطیل | الگوی الماس |
|---|---|---|
| نوع | بیشتر ادامه‌دهنده | بیشتر بازگشتی |
| شکل | سقف و کف افقی و موازی | باز شدن و سپس بسته شدن نوسان |
| محل تشکیل | وسط روند | معمولاً سقف یا کف روند |
| فراوانی | رایج | کمیاب |
| هدف قیمتی | ارتفاع مستطیل از نقطهی شکست | پهن‌ترین بخش الگو از نقطهی شکست |
| دشواری تشخیص | آسان | دشوار و سلیقه‌ای |
الگوی مستطیل و الماس در متاتریدر و تریدینگ ویو
- مستطیل: در متاتریدر و تریدینگ ویو با ابزار «مستطیل» (Rectangle) یا دو «خط افقی» سقف و کف را علامت بزنید و روی هر دو لبه هشدار قیمت (Alert) بگذارید تا شکست را از دست ندهید.
- الماس: با ابزار «خط روند» (Trend Line) چهار خط را به سقف‌ها و کف‌ها وصل کنید؛ اگر خطوط به‌زور از نقاط عبور می‌کنند، احتمالاً الگو الماس نیست.
- در تایمفریمهای بالاتر (4 ساعته و روزانه) الگوها معتبرترند و شکستهای کاذب کمتری دارند.
اشتباهات رایج در معامله با الگوی مستطیل و الماس
- ورود با اولین سایه بیرون محدوده: بسیاری از شکست‌ها کاذب‌اند؛ برای بسته شدن کندل صبر کنید.
- معامله‌ی داخل مستطیل‌های کوچک: وقتی ارتفاع محدوده نزدیک اسپرد و کارمزد است، سود احتمالی ارزش ریسک را ندارد.
- دیدن الماس در هر نوسان نامنظم: الماس واقعی کمیاب است؛ اگر شکل را به‌زور می‌سازید، آن را کنار بگذارید.
- نادیده گرفتن خبرهای مهم: شکست‌ها اغلب با اخبار پرنوسان رخ می‌دهند؛ زمان انتشار را در تقویم اقتصادی ببینید.
- نداشتن حد ضرر: هیچ الگویی قطعی نیست و هدف قیمتی فقط یک تخمین است.
سوالات متداول الگوی مستطیل و الماس
الگوی مستطیل صعودی است یا نزولی؟
مستطیل بهخودیخود جهت ندارد؛ بیشتر در جهت روند قبلی شکسته میشود، اما جهت را فقط شکست و بسته شدن کندل بیرون از محدوده مشخص میکند.
الگوی الماس در فارکس چقدر معتبر است؟
الماس الگویی کمیاب و نسبتاً معتبر در سقف و کف روندهاست، اما تشخیص آن دشوار است. بدون تأیید شکست، نباید آن را مبنای معامله قرار داد.
هدف قیمتی الگوی مستطیل چطور حساب میشود؟
ارتفاع مستطیل (فاصلهی سقف تا کف) را از نقطهی شکست در جهت شکست اضافه یا کم کنید؛ این هدف تخمینی است و ممکن است قیمت زودتر برگردد.
تفاوت الگوی الماس و سر و شانه چیست؟
هر دو در سقف روند و بازگشتیاند، اما سر و شانه یک خط گردن دارد و الماس از چهار خط روند ساخته میشود که ابتدا از هم دور و سپس به هم نزدیک میشوند.
در کدام تایمفریم از این الگوها استفاده کنیم؟
در هر تایمفریمی دیده میشوند، اما در تایمفریمهای بالاتر مثل 4 ساعته و روزانه شکستهای کاذب کمتری دارند.